De 5 verschillende brandklassen

Wist je dat er 5 verschillende brandklassen zijn? Voor je begint met het blussen van de brand, moet je vaststellen wat er precies brandt. Daarna kun je beginnen met het blussen van de brand. Er zijn internationale afspraken gemaakt over een aantal hoofdgroepen van de brand. Dit noemen we de 5 verschillende brandklassen.

Als Bedrijfshulpverlener (BHV’er) telt elke seconde bij het ontdekken van een brand. Maar snel handelen alleen is niet genoeg; je moet vooral juist handelen. Wist je dat het verkeerde blusmiddel gebruiken een beginnende brand kan transformeren in een levensgevaarlijke situatie?

🔥 Om situaties op de werkvloer snel in te schatten en veilig te kunnen ingrijpen, zijn branden wereldwijd opgedeeld in 5 verschillende brandklassen. In dit uitgebreide kennisbankartikel leggen we uit welke brandklassen er zijn en hoe je ze als BHV’er in de praktijk toepast.

Een brandklasse is een officiële categorisering van een brand op basis van het type brandstof dat de brand voedt.

Het systeem van brandklassen helpt BHV’ers, de brandweer en burgers om in één oogopslag te zien welk blusmiddel geschikt is. Dit wordt op brandblussers aangegeven met vaste letters (A, B, C, D en F) en bijbehorende pictogrammen.

Hieronder een overzicht van de 5 officiële brandklassen die in Nederland en Europa worden gehanteerd.

Brandklasse A

Dit is een brand van vaste stoffen zoals: hout, papier, rubber, meubels, gordijnen.
Geschikte blusmiddelen: brandslanghaspel, poederblusser, schuimblusser en een blusdeken.

Brandklasse B

Dit is een brand van vloeibare stoffen zoals: benzine, dieselolie, aceton, was.
Geschikte blusmiddel: sproeischuimblussers, CO2 blussers of poederblussers.

Brandklasse C

Dit is een brand van gassen zoals: propaan, LPG, aardgas.
Het beste om een brandklasse C te blussen is om als eerste de gaskraan dicht te draaien anders is er kans op explosiegevaar.
Geschikte blusmiddel: poederblusser.

Brandklasse D

Dit is een brand van metaal zoals: aluminium, metaal, magnesium.
Geschikte blusmiddel: poederblusser geschikt voor brandklasse D, ook wel metaalbrandblussers genoemd.

Brandklasse F

Dit is een brand van (frituur)olie en vetten zoals: bakolie of frituurvet.
Geschikte blusmiddelen: vetblusser of een sproeischuimblusser dat geschikt is voor brandklasse ABF.

Veel mensen vragen zich af waarom er geen ‘Brandklasse E’ in het rijtje staat. In de officiële Europese richtlijnen is Brandklasse E vervallen.

De reden hiervoor is simpel: elektriciteit is zelf geen brandstof, maar een ontstekingsbron (oorzaak van de brand, zoals kortsluiting). Zodra er kortsluiting ontstaat in een computer of meterkast, gaat de behuizing (plastic = Klasse B) of het bureau eromheen (hout/papier = Klasse A) branden.

Veiligheidsvoorschrift voor de BHV’er: Hoewel het geen aparte klasse is, moet je wel letten op de geleidbaarheid van het blusmiddel. Water geleidt elektriciteit en is dus gevaarlijk. Moderne schuimblussers en CO2-blussers zijn daarentegen veilig te gebruiken op apparatuur onder spanning tot 1000 Volt (mits je minimaal 1 meter afstand bewaart).

In Europa zijn de brandklassen officieel vastgelegd in de NEN-EN 3-norm. Deze norm bepaalt niet alleen de indeling van de klassen, maar stelt ook strenge eisen aan de kleur, werking en pictogrammen op brandblussers. Hierdoor herken je in heel Europa direct welke blusser je in handen hebt en waarvoor deze dient.

Om te begrijpen waarom brandklassen verschillen, moeten we kort kijken naar de basis van vuur: de branddriehoek. Een brand kan pas ontstaan en blijven bestaan als de volgende drie factoren in de juiste verhouding aanwezig zijn:

1. Brandbare stof (Brandstof): Dit bepaalt de brandklasse (bijv. hout, gas of olie).
2. Zuurstof: Dit is in de omgevingslucht (ca. 21%) vrijwel altijd voldoende aanwezig.
3. Temperatuur (Ontstekingstemperatuur): De warmte die nodig is om de stof te laten ontbranden.

Het principe van blussen: Blussen is niets anders dan het weghalen van minimaal één van deze drie elementen. Water verlaagt de temperatuur (koeling), terwijl schuim de zuurstof afsluit (verstikking). Welke factor je moet wegnemen, hangt volledig af van de brandklasse.

Test je kennis: gratis online BHV proefexamen

Als BHV’er is het raadzaam om periodiek een controleronde te lopen door het bedrijfspand. Let hierbij specifiek op de match tussen de ruimtes en de aanwezige blusmiddelen:

• Kantooromgeving / Serverruimte: Hier staan veel computers en servers. Een CO2-blusser is hier cruciaal omdat deze (in tegenstelling tot poeder of schuim) geen nevenschade aanricht aan kostbare elektronica.
• Bedrijfskantine / Keuken: Controleer of er naast de standaard schuimblusser ook daadwerkelijk een vetbrandblusser (Klasse F) of een geschikte blusdeken aanwezig is nabij de kookplaten of frituur.
• Magazijn / Werkplaats: In magazijnen met veel karton en hout is een brandslanghaspel (Klasse A) of een grote sproeischuimblusser het meest effectief.

Door vooraf te controleren of de juiste blussers op de juiste plek hangen, voorkom je dat je tijdens een calamiteit met het verkeerde materiaal in handen staat. Veiligheid begint bij voorbereiding!